Grzyby funkcjonalne — soplówka, reishi, chaga i cordyceps w praktyce

Grzyby funkcjonalne to kategoria, w której marketing wyprzedził etykiety. Poniżej rzecz praktyczna: czym te cztery grzyby się różnią jako surowiec, jakie formy spotkasz na półce i co konkretnie sprawdzić na opakowaniu, zanim porównasz ceny.

Uwaga na wstępie: to produkty spożywcze i suplementy diety, nie leki. Nie piszemy tu, na co „działają" — suplement diety z definicji nie leczy i nie zapobiega chorobom. Jeśli szukasz rozwiązania konkretnego problemu zdrowotnego, to rozmowa z lekarzem, nie ze sklepem.

Cztery grzyby, cztery różne surowce

Grzyb	Nazwa łacińska	Charakterystyka surowca
Soplówka jeżowata (Lion's Mane)	Hericium erinaceus	Biały, „włochaty" owocnik. Najczęściej spotykany w tej czwórce, łagodny w smaku.
Reishi	Ganoderma lucidum	Twardy, drzewny owocnik. Wyraźnie gorzki — stąd zwykle w kapsułkach, nie w napojach.
Chaga	Inonotus obliquus	Narośl na brzozach, ciemna, twarda. Tradycyjnie parzona jak napar.
Cordyceps	Cordyceps militaris	Pomarańczowy, drobny. W suplementach niemal zawsze z hodowli, nie ze zbioru dzikiego.

Owocnik czy grzybnia — najważniejsze rozróżnienie

To jest ta jedna rzecz, którą warto umieć czytać z etykiety.

• Owocnik (fruiting body) — to, co potocznie nazywamy grzybem. Surowiec droższy i bardziej skoncentrowany.
• Grzybnia na podłożu (mycelium on grain) — grzybnia wyhodowana na ziarnie, mielona razem z podłożem. Tańsza, ale znaczną część masy stanowi wtedy zboże, nie grzyb.

Uczciwy producent podaje to wprost. Jeśli etykieta milczy o formie surowca, zwykle znaczy to grzybnię na podłożu.

Ekstrakt i te dwa procenty na opakowaniu

Przy ekstraktach spotkasz zapisy w rodzaju „ekstrakt 8:1" albo „30% polisacharydów". Co znaczą:

• 8:1 — z ośmiu kilogramów surowca powstał kilogram ekstraktu. Im wyższa pierwsza liczba, tym bardziej skoncentrowany produkt.
• % polisacharydów / beta-glukanów — deklarowana zawartość składników, dla których ekstrakt się robi. Polisacharydy to szersza kategoria niż beta-glukany; skrobia z podłoża też jest polisacharydem, więc deklaracja beta-glukanów jest bardziej konkretna.

Porównując dwa produkty, licz miligramy surowca na porcję dzienną, a nie wielkość opakowania. To jedyna liczba, która pozwala je zestawić.

Formy, które spotkasz

• Proszek — najtańszy w przeliczeniu, wymaga odmierzania. Dobrze rozpuszcza się w gorących napojach.
• Kapsułki — wygodne i powtarzalne, droższe za gram. Rozwiązują problem gorzkiego smaku (reishi).
• Napoje funkcjonalne — kawa i kakao z dodatkiem ekstraktów. Najprostsze do wdrożenia w codzienną rutynę: Divine Coffee 240 g, Shroomix kakao 240 g.
• Żelki — najłatwiejsze do przyjęcia, zwykle najniższa zawartość surowca na sztukę: żelki Lion's Mane 60 szt.

Cała kategoria: suplementy.

Na co patrzeć na opakowaniu

1. Forma surowca — owocnik czy grzybnia na podłożu.
2. Miligramy na porcję dzienną, nie na 100 g produktu.
3. Rodzaj ekstraktu — wodny, alkoholowy czy podwójny; producenci ekstraktów podwójnych zwykle to podkreślają.
4. Nazwa łacińska — jej brak przy „grzybach funkcjonalnych" to sygnał ostrzegawczy.
5. Kraj pochodzenia surowca i producent — obowiązkowe dane na etykiecie.

Przechowywanie

Sucho, szczelnie, z dala od światła i wilgoci. Proszki grzybowe chłoną wilgoć i zbrylają się — zbrylony proszek nie jest zepsuty, ale trudniej go odmierzyć. Nie trzymaj w lodówce: przy wyjmowaniu skrapla się woda.

Najczęstsze pytania

Czy to grzyby halucynogenne?

Nie. Soplówka, reishi, chaga i cordyceps to grzyby jadalne i spożywcze, bez działania psychoaktywnego.

Kapsułki czy proszek?

Proszek wychodzi taniej i łatwiej go dodać do napoju; kapsułki są wygodniejsze i rozwiązują problem gorzkiego smaku.

Czy można łączyć kilka grzybów?

Wiele produktów to gotowe mieszanki. Jeśli składasz je sam, pilnuj łącznej dziennej porcji zalecanej przez producentów.

Dla kogo to nie jest?

Suplementów diety nie stosuje się u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących bez konsultacji. Przy przyjmowanych lekach zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Przeczytaj także

• Kawa i kakao funkcjonalne — grzyby w codziennej rutynie
• Suplementy w Dyspenserii